Вештачка интелигенција: Поддршка за потенцијалните апликанти и корисниците на проекти во дигиталниот свет

Од машина за пишување и копирање со индиго хартија до користење на вештачка интелигенција во секојдневната работа — технологијата драстично се промени за изненадувачки кратко време.

Се промени и начинот на кој им даваме поддршка на потенцијалните апликанти и корисниците на проекти.

Конференцијата „Од клик до повик: Вештачката интелигенција во акција за Interreg“, организирана од Програмата Interact, собра претставници на Interreg програмите од целата Европска Унија. Одржана во Прага на 30 септември и 1 октомври 2026 година, конференцијата беше можност за размена на искуства и дискусија за тоа како вештачката интелигенција ја менува работата на програмите.

Како вештачката интелигенција може да ја поддржи работата на Interreg

Конференцијата се фокусираше и на можностите и на предизвиците што вештачката интелигенција ги носи за Interreg програмите. Учесниците разговараа за одговорното користење на вештачката интелигенција, проектните предлози создадени со нејзина помош, анализата на програмските податоци, како и за нејзината употреба во комуникацијата и во други секојдневни задачи.

Една од важните теми беше давањето насоки за апликантите и корисниците на проекти. Што треба програмите да поттикнуваат? На што треба да ги предупредат? И во кои области ќе бидат потребни дополнителни насоки со понатамошниот развој на алатките за вештачка интелигенција?

За нашата програма, овие прашања се дел од поширокиот пристап кон обезбедување поддршка за апликантите и корисниците на проекти во текот на целиот проектен циклус.

Поддршката започнува пред одобрувањето на проектот

Програмата им обезбедува на потенцијалните апликанти информации и практична поддршка во различни фази од подготовката на апликациите.

Еден пример е обуката за управување со проектниот циклус, која неодамна ја одржавме во Куманово. Обуката им помага на потенцијалните апликанти да развијат добра проектна идеја и да ја претворат во кохерентен проектен предлог.

Во контекст на користењето на вештачката интелигенција, пораката е едноставна:

Не ни требаат убаво напишани есеи. Ни требаат силни партнерства, усогласеност со приоритетите и целите на програмата и конзистентна документација.

Вештачката интелигенција може да им помогне на апликантите во овој процес. Сепак, таа не може да ја замени суштината на добрата проектна идеја, ниту одговорноста на организациите што го поднесуваат предлогот.

Партнерите на крајот ќе треба да го реализираат она што го предложиле и „ветиле“ во својата апликација, без оглед на тоа дали користеле вештачка интелигенција при подготовката или доработката на документите.

Поддршка за корисниците за време на спроведувањето на проектите

Поддршката продолжува и откако проектите ќе бидат одобрени.

Неодамнешната работилница за спроведување на проекти за корисниците на грантови беше уште една можност да се нагласи важен принцип: корисниците се одговорни за сè што ќе подготват и презентираат, без оглед на тоа дали содржината е создадена со помош на вештачка интелигенција, со нејзина делумна поддршка или без неа.

Истиот принцип важи и за континуираната поддршка што JTS им ја обезбедува на корисниците преку helpdesk механизмот. Корисниците можат да поставуваат прашања и да бараат појаснувања во текот на спроведувањето на проектите, вклучително и прашања поврзани со користењето на вештачката интелигенција.

Истовремено, ефикасното користење на вештачката интелигенција бара повеќе од пристап до нова алатка. Треба да разбереме што сакаме да постигнеме, каде вештачката интелигенција може да донесе дополнителна вредност и каде човечката проценка мора да остане клучна.

Следен чекор: насоки за идните апликанти

Следната можност за разговор за користењето на вештачката интелигенција ќе биде објавувањето на следниот Повик за поднесување предлог-проекти.

Програмата ќе ги претстави барањата на повикот на заинтересираните апликанти преку воведниот настан и информативните сесии. Овие активности ќе бидат и можност да се одговорат новите прашања за одговорното користење на вештачката интелигенција при подготовката на проектните предлози.

На овој начин, вештачката интелигенција станува дел од пошироката посветеност на програмата кон обезбедување јасни информации, практични насоки и континуирана поддршка за сите што подготвуваат и спроведуваат проекти за прекугранична соработка.

Од индиго хартија до вештачка интелигенција

Конференцијата во Прага потврди едно: вештачката интелигенција веќе станува дел од начинот на кој работиме.

Затоа прашањето повеќе не е само дали треба да ја користиме, туку каде, како и под кои услови таа навистина може да ја подобри нашата работа.

Алатките ќе продолжат да се развиваат, а со нив и нашите програми и начини на работа. Нашата улога не е да се бориме против технологијата, туку да ја разбереме, да поставиме разумни граници и да обезбедиме одговорноста да остане кај луѓето што ја користат.

На крајот, ако за само неколку децении преминавме од индиго хартија до вештачка интелигенција, веројатно можеме да научиме и како да работиме со новите алатки. 😉

Технологијата може да го промени начинот на кој работиме. Не треба да ги промени стандардите според кои работиме.